Module Code - Title:
GA4138
-
LITRÍOCHT AGUS SAÍOCHT 4: SCRÍBHNEOIRÍ NA GAELTACHTA
Year Last Offered:
2026/7
Hours Per Week:
Grading Type:
N
Prerequisite Modules:
Rationale and Purpose of the Module:
Go bhforbrófaí teagmháil an mhic léinn le litríocht na Gaeilge dúchais; go léifeadh an mac léinn na mórshaothair litríochta a scríobh údair de chuid na Gaeltachta, agus go gcuirfeadh sé aithne ar litríocht chomhaimseartha na gceantar éagsúil seo idir phrós, dhírbheathaisnéisí, fhilíocht, amhránaíocht agus ábhar ilghnéitheach eile.
Syllabus:
Saothair roghnaithe de chuid na litríochta comhaimseartha a scríobhadh sa Ghaeltacht, nó a scríobh údair na Gaeltachta; prós, filíocht, aistí ar chúrsaí reatha, spóirt agus araile; dúchas litríochta na Gaeilge sa lá atá inniu ann. Leabhair agus ailt roghnaithe de chuid mórscríbhneoirí na Gaeltachta; Máirtín Ó Cadhain, Seosamh Mac Grianna, Donncha Ó Ceilleachair san áireamh; iniúchadh ar théamaí agus ar stíl a gcuid saothar; buanna, laincaisí agus oidhreacht na n-údar Gaeltachta.
Learning Outcomes:
Cognitive (Knowledge, Understanding, Application, Analysis, Evaluation, Synthesis)
Nuair a bheidh an modúl seo curtha i gcrích go sásúil ag an mac léinn:
- Beidh bunsaothar Gaeltachta na linne seo léite aige
- Beidh léargas faighte aige ar na scoileanna móra critice
Affective (Attitudes and Values)
Nuair a bheidh an modúl seo críochnaithe go sásúil ag an mac léinn beidh sé ar a chumas:
- Tuiscint a léiriú ar scoileanna critice agus ar a dtionchar ar scríbhneoirí na Gaeltachta
- Léirmheas a scríobh ar shaothair liteartha i gcomhthéacs na critice
Psychomotor (Physical Skills)
Cothaítear scileanna léitheoireachta, scríbhneoireachta agus díospóireachta
How the Module will be Taught and what will be the Learning Experiences of the Students:
Bíonn trí léacht in aghaidh na seachtaine ag an mac léinn, agus téacsanna liteartha agus critice le hullmhú lasmuigh den seomra ranga. Bíonn aiste mhór thaighde le scríobh agus scrúdú scríofa ag deireadh an tseimeastair.
Prime Texts:
MAC GRIANNA, S (1965)
Mo Bhealach Féin
, B.Á.C.: Oifig an tSoláthair
MCKONE, K. et al (1994)
Stair na Gaeilge
, Maigh Nuad
NIC EOIN, M. (1982)
An Litríocht Réigiúnach
, B.Á.C.: An Clóchomhar
Ó FIANNACHTA, P (1989)
Litríocht na Gaeltachta
, Maigh Nuad: An Sagart
Ó MUIRCHEARTAIGH, A (1985)
Oidhreacht an Bhlascaoid
, B.Á.C.: Coiscéim
Ó CADHAIN, M (1996)
Cré na Cille
, Sairséal & Ó Marcaigh
Other Relevant Texts:
Ó CEARNAIGH, S. (1995)
Scríbhneoirí na Gaeilge 1945-1995
, B.Á.C.: Comhar Tta
DENVIR, G. (1987)
Cadhan Aonair: Saothar Liteartha Mháirtín Uí Chadhain
, B.Á.C.: An Clócchomhar
Programme(s) in which this Module is Offered:
BACHELOR OF ARTS
BACHELOR OF ARTS IN APPLIED LANGUAGES
BACHELOR OF ARTS IN CONTEMPORARY DANCE
BACHELOR OF ARTS IN IRISH AND NEW MEDIA
BACHELOR OF ARTS IN IRISH DANCE
BACHELOR OF ARTS IN IRISH MUSIC
BACHELOR OF ARTS IN IRISH MUSIC AND DANCE
BACHELOR OF ARTS IN LANGUAGES AND LITERATURE
BACHELOR OF ARTS IN VOICE
BACHELOR OF ARTS IN WORLD MUSIC
BACHELOR OF LAWS (LAW PLUS)
BACHELOR OF SCIENCE IN PHYSICAL EDUCATION
Semester(s) Module is Offered:
Module Leader:
Sorcha.DeBrun@ul.ie